Merhaba, bugün sizinle Exchange Server 2016 kurulumu ve yapılandırma ayarlarını ele alacağız. Exchange Server, Microsoft tarafından geliştirilmiş bir kurumsal e-posta sunucusudur ve kullanıcıların e-posta, takvim, görev ve iletişim yönetimlerini tek bir platformda yapabilmelerini sağlar. İş dünyasında güvenli ve hızlı iletişim için tercih edilen bu sunucu, posta kutularını yönetme, arşivleme ve anlık mesajlaşma gibi gelişmiş özellikler sunar. Biz burada, Exchange Server 2016’nın temel kurulumu ve yapılandırma adımlarını inceleyerek, sistemin nasıl etkin bir şekilde çalışabileceğini tanımlayacağız.
Aslında Exchange Server 2019 kurulumu yapmayı planlıyordum; ancak Exchange Server 2016’nın EOL (End of Life) olduğu için önce Exchange Server 2016’nın kurulum ve yapılandırmasını ele alacağız. Daha sonra ise Exchange Server 2019’un kurulumunu ve 2016’dan 2019’a geçiş (migration) sürecini ayrıntılı olarak açıklayacağım. Bu nedenle, bu yazıyı öncelikle Exchange Server 2016 üzerine hazırlamaya karar verdim.
Kurulum Öncesi Gereksinimler ve Hazırlıklar
Sistem ve Active Directory Gereksinimleri
İşletim sisteminin kurulumu ve donanım özelliklerinin yapılandırılması
Aşağıdaki tabloda bulunan sistem gereksinimleri, Microsoft tarafından belirlenen resmi gereksinimler değildir. Mevcut yapıma uygun olması açısında bu yönde bir donanım özellikleri belirledim. Minimum sistem gereksinimleri ve daha fazla bilgi için Microsoft’un resmi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
| Sunucu | İşletim Sistemi | CPU | RAM | HDD |
|---|---|---|---|---|
| Domain Controller | Windows Server 2022 Standart | 4 Core CPU | 4 GB RAM | 70 GB |
| Exchange Server | Windows Server 2016 Standart | 8 Core CPU | 16 GB RAM | C: 100 GB – OS D: 50 GB – Database E: 10 GB – Log |
Exchange Server 2016 kurulumu sırasında disk bölümlerini C:, D: ve E: olmak üzere üçe ayırdım. C: sürücüsünü, işletim sistemi ve Exchange Server kurulumu için ayıracağım. D: sürücüsünü ise Exchange Server uygulama veritabanlarını depolamak için kullanacağım. E: sürücüsünü ise log dosyalarını saklamak için yapılandıracağım. Bu yapılandırma, performansı artıracak ve her bileşeni ayrı bir alanda yönetmemi sağlayacak.
Exchange Server kurulumu yapacağınız sürücüde en az 30 GB boş alan bulunmalıdır. Bu nedenle C: sürücüsünü 100 GB olarak planladım. Yapınızın büyüklüğüne göre D: ve E: sürücülerinin boyutunu daha fazla verebilirsiniz. İlk etapta D: sürücüsü için 50 GB, E: sürücüsü için ise 10 GB alan ayırdım. Bu alanları daha sonra ihtiyaç duyulması halinde artırabilirsiniz.
Mevcut lab ortamımda, Windows Server 2022 işletim sistemi yüklü bir domain controller bulunduğundan, bu sunucuyu kullanmaya devam edeceğim. Exchange Server 2016 için ise ayrı bir Windows Server 2016 kurulumu gerçekleştireceğim; çünkü Exchange Server 2016, en yeni sürüm olarak Windows Server 2016 ile uyumludur yani Windows Server 2019 ve üzeri sürümlere kurulamaz.
Önemli Not: Kurulumu yapılacak olan Exchange Server’ın Dil ve Bölge ayarlarının English (United States) olarak ayarlanması gerekmektedir.
Active Directory ortamının denetlenmesi
Exchange Server 2016 için Forest Functional Level (FFL) minimum Windows Server 2012 olmalıdır. Bu, Exchange Server 2016’nın düzgün bir şekilde çalışabilmesi için gereklidir.
Eğer mevcut ortamda Forest Functional Level daha düşükse (örneğin, Windows Server 2003 veya 2008), Forest Functional Level‘i Windows Server 2012 veya daha yüksek bir seviyeye yükseltmeniz gerekir. Bu yükseltme, tüm domain controller’ların Windows Server 2012 veya daha yeni bir sürümde olması gerektiği anlamına gelir. Sisteminiz için kontrolleri aşağıda yer alan komutlar ile yapabilirsiniz.
Get-ADForest
Get-ADDomain
Exchange Server kurulumunu yapacağımız kullanıcı hesabı, Domain Admin, Schema Admin ve Enterprise Admin yetkilerine sahip olmalıdır. Aksi takdirde, kurulum hazırlıkları sırasında şema güncellemeleri yapılırken hata alacağız ve işlemimiz yarıda kalacaktır.Sunucu kurulumunu tamamladıktan sonra eksik olan tüm güncellemeleri yüklüyorum. Ardından, sabit bir IP ve DNS adresini tanımlayıp, sunucu ismini EXCH01 olarak değiştiriyorum ve onur.local domain’ine dahil ediyorum. Domain’e dahil ettikten sonra, Active Directory’de oluşturduğum Domain Admin, Enterprise Admin ve Schema Admin rollerine sahip olan Exchange.Admin kullanıcı hesabı ile sunucuya giriş yapıyorum. Sunucu kurulum hazırlıklarını tamamladıktan sonra gerekli bileşenlerin ve eklentilerin kurulması için bir sonraki adıma geçiyoruz.
Gerekli Bileşenlerin ve Eklentilerin Kurulumu
Windows Server rolleri ve özelliklerinin kurulması
İlk önce Powershell’i Run as Administrator olarak çalıştırdıktan sonra aşağıdaki komut ile RSAT ( Remote Server Administratiron Tools ) Uzak Sunucu Yönetim Araçlarını ve bazı kurulumları gerçekleştiriyorum.
Install-WindowsFeature RSAT-ADDS
Aşağıdaki komut ile devam ediyoruz;
Install-WindowsFeature NET-Framework-45-Core, NET-Framework-45-ASPNET, NET-WCF-HTTP-Activation45, NET-WCF-Pipe-Activation45, NET-WCF-TCP-Activation45, NET-WCF-TCP-PortSharing45, Server-Media-Foundation, RPC-over-HTTP-proxy, RSAT-Clustering, RSAT-Clustering-CmdInterface, RSAT-Clustering-Mgmt, RSAT-Clustering-PowerShell, WAS-Process-Model, Web-Asp-Net45, Web-Basic-Auth, Web-Client-Auth, Web-Digest-Auth, Web-Dir-Browsing, Web-Dyn-Compression, Web-Http-Errors, Web-Http-Logging, Web-Http-Redirect, Web-Http-Tracing, Web-ISAPI-Ext, Web-ISAPI-Filter, Web-Lgcy-Mgmt-Console, Web-Metabase, Web-Mgmt-Console, Web-Mgmt-Service, Web-Net-Ext45, Web-Request-Monitor, Web-Server, Web-Stat-Compression, Web-Static-Content, Web-Windows-Auth, Web-WMI, Windows-Identity-Foundation, RSAT-ADDS
Feature’ların kurulumları tamamlandıktan sonra yazılımların kurulum aşamasına geçiyoruz. Bu yazılımlar, tek tıkla kurulabilen uygulamalar olduğu için detaylarına girmeyeceğim. Sadece aşağıdaki uygulamaları sırasıyla yüklemeniz yeterlidir.
Exchange önkoşul yazılımlarının yüklenmesi
1- .NET Framework paketini yüklüyoruz.
2-Visual C++ 2012 ve Visual C++ 2013 Paketlerini yüklüyoruz. (Burada her iki paketin X64 ve X86 versiyonlarını yüklememiz gerekmektedir)
Visual C++ Redistributable Package for Visual Studio 2012
Visual C++ Redistributable Package for Visual Studio 2013
3-Microsoft Unified Communications Managed API 4.0, Core Runtime 64-bit paketini yüklüyoruz.
Microsoft Unified Communications Managed API 4.0, Core Runtime 64-bit
4- IIS URL Rewrite Modülünü yüklüyoruz.
Not: IIS URLRewrite Modülü, Cumulative Update 22 (CU22) veya üzeri sürümlerde gereklidir.
Buraya kadar tüm sunucu gereksinimlerini tamamladık ve artık bir sonraki adım olan Active Directory ortamının hazırlığına geçmeye hazırız. Bu işlemleri doğrudan Domain Controller sunucusunda yapabileceğimiz gibi, domaine üye olan Exchange Server üzerinde de gerçekleştirebiliriz. İşlemler öncesinde daha önce indirdiğimiz ISO dosyasını mount ederek çalışmaya devam ediyoruz.
Active Directory Schema ve Domain Güncellemeleri
Active Directory Schema Genişletme
Active Directory şema güncellemesi, veri yapısına yeni nesneler ve öznitelikler ekleyerek sistemin ihtiyaç duyduğu yeni özelliklerin desteklenmesini sağlar. Bu işlemle birlikte, Exchange Server gibi uygulama ve hizmetlerin Active Directory ile uyumlu çalışabilmesi için gerekli nesneler (örneğin, posta kutusu öznitelikleri) şemaya eklenir. Şema güncellemesi tüm etki alanı (domain) ve orman (forest) genelinde etkili olur; bu nedenle dikkatle yapılması önemlidir, çünkü geri dönüşü zor bir işlemdir ve tüm Active Directory yapısını etkiler.
CMD (Command Prompt) uygulamasını “Run As Administrator” seçeneği ile açtıktan sonra, aşağıdaki komut ile şema güncellemesini başlatıyoruz.
Setup.exe /PrepareSchema /IAcceptExchangeServerLicenseTerms_DiagnosticDataOFF
Çalışmayı gerçeleştirdiğim ortamda Aditional Domain Controller (ADC) bulunmuyor, ancak eğer yapınızda ADC sunucuları varsa, sunucular arası replikasyonu aşağıdaki komutla kontrol edebilirsiniz.
Repadmin /ShowReplVeya replikasyonu el ile tetiklemek isterseniz aşağıdaki komutu kullanarak bu işlemi gerçekleştirebilirsiniz.
Repadmin /SyncAll /AedActive Directory Hazırlama
Active Directory Schema Extension (Şema Genişletme) işlemini gerçekleştirdikten sonra PrepareAD komutu ile Active Directory ortamını hazırlayacağız. PrepareAD, Active Directory ortamını Exchange Server organizasyonu için hazırlar; gerekli güvenlik gruplarını, izinleri ve organizasyonel öznitelikleri ekler. PrepareSchema’dan farkı, şema güncellemesi yerine domain ve organizasyon seviyesinde yapılandırma yapmasıdır.
Setup.exe /PrepareAD /OrganizationName:ONUR /IAcceptExchangeServerLicenseTerms_DiagnosticDataOFF
Active Directory ortamını hazırladıktan sonra sıra son adımda PrepareDomain komutu ile domain ortamını hazırlamaya geldi.
Active Directory Domain Hazırlama
PrepareDomain komutu, Exchange Server’ın kurulacağı veya çalışacağı her bir domain’de, domain düzeyinde gerekli yapılandırmaları yapar. Bu komut, özellikle çoklu domain ortamlarında kullanılır ve aşağıdaki görevleri gerçekleştirir:
- Özel Active Directory Grupları: Sadece Exchange’in kullanacağı ek güvenlik grupları oluşturur. Bu gruplar, posta kutusu yönetimi, günlük kaydı (auditing), aktarma yönetimi (transport management) gibi Exchange’e özgü görevleri yönetmek için kullanılır.
- Gelişmiş Güvenlik Ayarları: Mevcut kullanıcı ve gruplara ek izinler atar. Örneğin, Exchange yöneticilerinin belirli nesnelere erişimini sağlar ve domain içindeki kullanıcı nesnelerine yönelik gerekli Exchange özelliklerini aktif eder.
- Adres Listesi Görünürlüğü: Kullanıcıların, domain içindeki adres listelerinde görünmesini sağlamak için gerekli ayarları yapar. Böylece, Exchange kullanıcıları kendi domain’lerindeki diğer kullanıcıları adres defterinde görebilir.
- Organizasyon Birimi (OU) Oluşturur: Domain’de, Exchange’e ait güvenlik gruplarını ve nesneleri organize etmek için özel bir Organizasyon Birimi (OU) oluşturur. Bu, Exchange yönetim ve güvenlik nesnelerinin domain genelinde daha düzenli bir şekilde yönetilmesini sağlar.
- Recipient Update Service Ayarları: Her domain’de Exchange’in adres listesi ve posta özelliklerini otomatik güncelleyebilmesi için ilgili yapılandırmaları yapar. Bu, özellikle yeni kullanıcı hesapları oluşturulduğunda Exchange adres listelerine otomatik olarak eklenmelerini sağlar.
Özetle, PrepareDomain, Exchange’in çoklu domain ortamında her domain için gerekli izinleri ve grupları oluşturur, böylece Exchange tüm domain’lerde sorunsuz çalışabilir.
Domain güncellemesi için, CMD‘yi yönetici olarak çalıştırdıktan sonra ISO dosyasının takılı olduğu dizinde aşağıdaki komutu çalıştırmanız gerekmektedir.
Setup.exe /PrepareDomain /IAcceptExchangeServerLicenseTerms_DiagnosticDataOFF
Şu ana kadar, Windows Server 2016 sunucu kurulumunu gerçekleştirdik ve donanım, işlemci, RAM ve sabit disk yapılandırmalarını tamamladık. Windows güncellemelerini bitirdik ve Exchange Server kurulumu için gerekli olan Windows rollerini ve bileşenlerini yükledik. Ayrıca, ön koşul uygulamalarını yükleyerek Active Directory şema ve domain güncellemelerini başarıyla tamamladık. Bir sonraki adımda ise Exchange Server kurulumunu gerçekleştirecek ve kurulum sonrasında gerekli konfigürasyonları yapacağız.